ΕΕ: «Χαράτσι» για τα Shein και Temu – Τι σημαίνει για τους καταναλωτές!

Η ηλεκτρονική αγορά στην Ευρώπη επιτελεί μια μεταμόρφωση. Το τέλος της περιόδου χάριτος για τα φθηνά προϊόντα που κυριαρχούσαν από πλατφόρμες όπως το Shein, το Temu και το AliExpress πλησιάζει, με την Ευρωπαϊκή Ένωση να εισάγει νέους δασμούς. Αυτή η απόφαση, που εγκρίθηκε πρόσφατα από το Συμβούλιο της ΕΕ, αναμένεται να αλλάξει ριζικά τον τοπίο του ηλεκτρονικού εμπορίου.

Η εφαρμογή των δασμών: Ποιους αφορά

Από 1 Ιουλίου 2026, θα ισχύει ένας καθολικός δασμός ύψους περίπου 3 ευρώ για όλα τα δέματα αξίας κάτω των 150 ευρώ που εισάγονται στην ΕΕ από τρίτες χώρες.

Με την παρούσα κατάσταση, τα δέματα μικρής αξίας εξακολουθούσαν να περνούν τα σύνορα χωρίς δασμούς, χάρις στο καθεστώς «de minimis». Αυτή η ρύθμιση είχε εκμεταλλευτεί σε μεγάλο βαθμό η βιομηχανία του «fast fashion», που συνήθως έσπαγε τις παραγγελίες σε πολλές μικρές αποστολές για να αποφύγει τη φορολογία.

Οι αλλαγές περιλαμβάνουν:

• Κατάργηση της ατέλειας: Στα δέματα κάτω των 150 ευρώ δεν ισχύει πια η απαλλαγή από δασμούς.
• Δασμός ανά δέμα: Εφαρμογή σταθερού δασμού 3 ευρώ ανά δέμα, ανεξαρτήτως της αξίας του προϊόντος.
• Σημείο Ελέγχου Εισαγωγών: Το μέτρο ασκεί προτεραιότητα στους πωλητές που είναι εγγεγραμμένοι στο σύστημα IOSS (One Stop Shop), που καλύπτει την πλειονότητα των εισαγωγών στον τομέα του ηλεκτρονικού εμπορίου.

Αιτίες πίσω από την απόφαση

Η Ευρώπη αντιμετωπίζει μια αυξανόμενη πρόκληση. Το πλήθος επιπλέον μικρών δεμάτων που εισέρχονται στην ΕΕ δημιουργεί σοβαρές δυσκολίες στις τελωνειακές υπηρεσίες και προβάλλουν πίεση στους ευρωπαϊκούς προμηθευτές.

Οι ευρωπαίοι μικροπωλητές έχουν, εδώ και καιρό, εκφράσει την αδυναμία τους να ανταγωνιστούν προϊόντα που φτάνουν στον καταναλωτή χωρίς δασμούς και συχνά παρακάμπτουν κανονισμούς ασφαλείας.

Ορισμένα από τα βασικά στοιχεία πίσω από την απόφαση είναι τα εξής:

1. Δίκαιοι όροι ανταγωνισμού: Διασφάλιση ότι οι ευρωπαϊκές βιομηχανίες και οι μικροί λιανοπωλητές μπορούν να ανταγωνίζονται ισότιμα.
2. Ασφάλεια καταναλωτή: Ίσα δικαιώματα και προδιαγραφές ασφάλειας, καθώς πολλά φτηνά προϊόντα δεν πληρούν τις απαιτήσεις της ΕΕ.
3. Περιβάλλον: Η μαζική αποστολή μικρών δέματων εντείνει την περιβαλλοντική επιβάρυνση, προωθώντας μια κουλτούρα υπερκατανάλωσης.

Τα τελευταία κεφάλαια της χαμηλής τιμής

Η απόφαση αυτή καταδεικνύει μια δραστική μεταβολή για τον Έλληνα καταναλωτή. Η δυνατότητα απόκτησης προϊόντων με ελάχιστο κόστος, όπως αξεσουάρ κινητών και ρούχα, φθίνει. Η επιβάρυνση των 3 ευρώ ενδέχεται να φαίνεται μικρή, αλλά μπορεί να σημαίνει μια σημαντική αύξηση στην τιμή για τα φθηνά είδη.

Για παράδειγμα, ένα προϊόν αξίας 5 ευρώ θα επιβαρυνθεί κατά 60% με τον νέο δασμό, καθιστώντας την αγορά του λιγότερο ελκυστική. Οι Βρυξέλλες επιθυμούν να αποθαρρύνουν τις μικρές αγορές χαμηλής αξίας και να ενθαρρύνουν τους καταναλωτές να στραφούν σε βιώσιμες επιλογές.

Αντιδράσεις στην αγορά και η μελλοντική πορεία

Πλατφόρμες όπως το Temu και το Shein είναι πιθανό να προσαρμόσουν τις στρατηγικές τους. Ήδη υπάρχει συζήτηση για τη δημιουργία αποθηκών εντός της ΕΕ ή για την αύξηση ελάχιστων ορίων παραγγελιών για να μειωθούν τα έξοδα.

Από την άλλη, οι Ευρωπαϊκοί σύνδεσμοι εμπορίου χαιρετίζουν την απόφαση αυτή ως μια σωστή κατεύθυνση, παρέχοντας μεγαλύτερη ασφάλεια στους καταναλωτές απέναντι σε προϊόντα αμφίβολης ποιότητας.

Η υλοποίηση των νέων δασμών το καλοκαίρι του 2026 αποτελεί πρόκληση για τις τελωνειακές αρχές των κρατών-μελών, οι οποίες θα πρέπει να διαχειριστούν την αυξημένη ροή πληροφοριών ενώ διασφαλίζουν την ομαλή λειτουργία της εφοδιαστικής αλυσίδας.

Συνοψίζοντας, η εισαγωγή αυτού του νέου δασμικού καθεστώτος υποδηλώνει τη στροφή της Ευρώπης προς μια πιο βιώσιμη και δίκαιη αγορά, χωρίς να θυσιάζεται η ασφάλεια και η ποιότητα των καταναλωτικών προϊόντων. Η πρόκληση παραμένει η εφαρμογή του με τρόπο που να μην επηρεάσει αρνητικά την εμπειρία του αγοραστή και την ευρύτερη αγορά.